Η λεύκη είναι μια χρόνια αυτοάνοση δερματολογική πάθηση, κατά την οποία το δέρμα χάνει τη φυσιολογική του χρωστική και εμφανίζει χαρακτηριστικές λευκές κηλίδες. Μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, αν και συχνά γίνεται πιο εμφανής στο πρόσωπο, τα χέρια και γύρω από τις αρθρώσεις. Δεν είναι μεταδοτική και δεν προκαλεί σωματικά συμπτώματα. Ωστόσο, όταν επηρεάζει εμφανείς περιοχές, επιβαρύνει τόσο την αυτοπεποίθηση, όσο και την καθημερινότητα του ατόμου.
Τι είναι η λεύκη;
Η λεύκη είναι μια χρόνια δερματολογική πάθηση που προκαλεί απώλεια του φυσιολογικού χρώματος του δέρματος. Εμφανίζεται όταν τα μελανοκύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα που παράγουν τη μελανίνη, καταστρέφονται ή σταματούν να λειτουργούν σωστά. Έτσι, σε ορισμένες περιοχές του σώματος δημιουργούνται χαρακτηριστικές λευκές κηλίδες, οι οποίες ξεχωρίζουν από το υπόλοιπο δέρμα. Σε ορισμένους ασθενείς περιορίζεται σε λίγες μικρές περιοχές, ενώ σε άλλους οι κηλίδες ενδέχεται με τον χρόνο να επεκταθούν. Η πορεία της δεν είναι πάντα προβλέψιμη, καθώς μπορεί να παραμείνει σταθερή για μεγάλο διάστημα ή να παρουσιάσει περιόδους εξέλιξης. Δεν είναι μεταδοτική και εμφανίζεται σε κάθε τύπο και τόνο δέρματος, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες.
Ποια είναι τα αίτια της λεύκης;
Πρόκειται κυρίως για μια αυτοάνοση πάθηση. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται λανθασμένα εναντίον των μελανοκυττάρων, των κυττάρων που παράγουν τη μελανίνη, με αποτέλεσμα τη σταδιακή απώλειά τους. Στην εμφάνιση της λεύκης φαίνεται ότι παίζει ρόλο και η γενετική προδιάθεση, καθώς η πάθηση μπορεί να εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό. Παράλληλα, ορισμένοι παράγοντες μπορεί να λειτουργήσουν ως ερέθισμα για την εμφάνιση νέων κηλίδων, όπως ένας τραυματισμός ή η έντονη τριβή του δέρματος, ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, το έντονο στρες.
Η λεύκη μπορεί επίσης να υπάρχει μαζί με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, ιδιαίτερα με παθήσεις του θυρεοειδούς. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με λεύκη θα εμφανίσει και κάποιο άλλο αυτοάνοσο νόσημα.
Λεύκη: Συμπτώματα
Το πιο χαρακτηριστικό σημάδι της λεύκης είναι οι λευκές κηλίδες που εμφανίζονται στο δέρμα. Έχουν συνήθως σαφή όρια και μπορεί αρχικά να είναι μικρές, ενώ με τον χρόνο ενδέχεται να μεγαλώσουν ή να εμφανιστούν σε περισσότερα σημεία. Η λεύκη συνήθως δεν προκαλεί πόνο, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις προηγείται ήπιος κνησμός. Οι κηλίδες μπορούν να εμφανιστούν οπουδήποτε στο σώμα. Συχνότερα παρατηρούνται:
- στο πρόσωπο και γύρω από τα μάτια ή το στόμα
- στα χέρια, τα δάχτυλα και τα πόδια
- στους αγκώνες και τα γόνατα
- στις μασχάλες και τη βουβωνική χώρα
- γύρω από τα γεννητικά όργανα ή άλλα ανοίγματα του σώματος
Σε ορισμένους ανθρώπους, οι τρίχες στις περιοχές όπου υπάρχει λεύκη μπορεί επίσης να γίνουν λευκές ή γκρίζες. Νέες κηλίδες εμφανίζονται και σε σημεία όπου το δέρμα έχει τραυματιστεί ή δέχεται επαναλαμβανόμενη τριβή, γνωστό ως φαινόμενο Köbner.
Ποιοι είναι οι βασικοί τύποι λεύκης;
Ανάλογα με την κατανομή και την έκταση των λευκών κηλίδων, η λεύκη διακρίνεται σε διαφορετικούς τύπους. Συχνότερη μορφή είναι η μη τμηματική λεύκη, κατά την οποία οι κηλίδες εμφανίζονται συνήθως και στις δύο πλευρές του σώματος, συχνά με συμμετρική κατανομή. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν, μεταξύ άλλων, η γενικευμένη, η ακροπροσωπική και η βλεννογονική λεύκη.
Αντίθετα, η τμηματική λεύκη επηρεάζει συνήθως τη μία πλευρά του σώματος ή μια συγκεκριμένη περιοχή. Εμφανίζεται συχνότερα σε μικρότερες ηλικίες και συνήθως εξελίσσεται γρήγορα στην αρχή, πριν σταθεροποιηθεί. Σε πιο εκτεταμένες περιπτώσεις, η απώλεια της χρωστικής μπορεί να αφορά το μεγαλύτερο μέρος του σώματος. Τότε πρόκειται για καθολική λεύκη, μια πιο σπάνια μορφή της πάθησης.
Διάγνωση της πάθησης
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο δερματολόγος μπορεί να διαγνώσει τη λεύκη εξετάζοντας προσεκτικά τις χαρακτηριστικές λευκές κηλίδες. Παράλληλα, λαμβάνει το ιατρικό και οικογενειακό ιστορικό, ώστε να διαπιστώσει πότε εμφανίστηκαν οι πρώτες αλλοιώσεις, πώς έχουν εξελιχθεί και αν υπάρχουν άλλα αυτοάνοσα νοσήματα.
Για πιο λεπτομερή εξέταση μπορεί να χρησιμοποιήσει τη λυχνία Wood, η οποία εκπέμπει υπεριώδες φως και κάνει τις περιοχές που έχουν χάσει τη χρωστική τους πιο ευδιάκριτες. Με αυτόν τον τρόπο διακρίνεται πιο εύκολα η λεύκη από άλλες παθήσεις που προκαλούν ανοιχτόχρωμες κηλίδες. Ανάλογα με το ιστορικό και τα συμπτώματα, ο ιατρός μπορεί να ζητήσει και αιματολογικές εξετάσεις, κυρίως για τον έλεγχο της λειτουργίας του θυρεοειδούς ή άλλων αυτοάνοσων παθήσεων. Биопсия δέρματος χρειάζεται σπάνια και συνήθως μόνο όταν η διάγνωση δεν είναι ξεκάθαρη.
Πώς αντιμετωπίζεται η λεύκη;
Η θεραπεία της λεύκης επιλέγεται ανάλογα με την έκταση και το σημείο όπου βρίσκονται οι λευκές κηλίδες, την ηλικία του ασθενούς και την πορεία της πάθησης. Βασικός στόχος είναι να περιοριστεί η εμφάνιση νέων κηλίδων και, όταν αυτό είναι δυνατό, να επανέλθει σταδιακά το χρώμα στις περιοχές που έχουν επηρεαστεί.
Για μικρές και περιορισμένες κηλίδες, ο δερματολόγος μπορεί να προτείνει τοπική θεραπεία, δηλαδή φάρμακα που εφαρμόζονται απευθείας στο δέρμα. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα κορτικοστεροειδή και οι τοπικές αλοιφές. Όταν η λεύκη καλύπτει μεγαλύτερη επιφάνεια, ο ιατρός ενδέχεται να χρησιμοποιήσει φωτοθεραπεία με υπεριώδες φως UVB στενού φάσματος. Η θεραπεία πραγματοποιείται σε επαναλαμβανόμενες συνεδρίες και έχει στόχο να ενεργοποιήσει τη διαδικασία επαναφοράς της χρωστικής. Για μικρότερες περιοχές μπορεί να εφαρμοστεί και Excimer laser, το οποίο δρα πιο στοχευμένα.
Αν η λεύκη εξαπλώνεται γρήγορα, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή που δρα συνολικά στον οργανισμό, με στόχο να περιοριστεί η εξέλιξή της. Σε σταθερές περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στις παραπάνω θεραπείες, ο ιατρός ενδέχεται να επιλέξει κάποια χειρουργική τεχνική. Αυτό, όμως, είναι εξαιρετικά σπάνιο. Ο δερματολόγος επιλέγει την κατάλληλη προσέγγιση για κάθε ασθενή.
Νεότερες θεραπείες για τη λεύκη
Τα τελευταία χρόνια, η αντιμετώπιση της λεύκης έχει εξελιχθεί σημαντικά. Πλέον υπάρχουν νέες, στοχευμένες θεραπείες σε μορφή κρέμας. Αυτές εφαρμόζονται απευθείας στις λευκές κηλίδες και μπορούν να βοηθήσουν στην επαναφορά του φυσιολογικού χρώματος του δέρματος.
Οι νεότερες αυτές θεραπείες δρουν στοχευμένα στη διαδικασία που οδηγεί το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτίθεται στα κύτταρα που παράγουν τη χρωστική του δέρματος. Με απλά λόγια, βοηθούν να περιοριστεί αυτή η αντίδραση στην περιοχή όπου εφαρμόζονται. Δίνουν στο δέρμα τη δυνατότητα να ανακτήσει σταδιακά μέρος της χρωστικής του. Η εφαρμογή τους στο σπίτι είναι εύκολη και η βελτίωση γίνεται σταδιακά, καθώς η επαναφορά του χρώματος χρειάζεται χρόνο και συστηματική θεραπεία.
Οι ειδικοί της AI Derma Clinic παρακολουθούν στενά τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις γύρω από τη λεύκη και τις νέες θεραπευτικές δυνατότητες. Μετά από προσεκτική αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης, μπορούν να σας ενημερώσουν για τις πιο σύγχρονες διαθέσιμες λύσεις και να προτείνουν εκείνη που ταιριάζει καλύτερα στη δική σας περίπτωση.
Ο Δρ. Αθανάσιος Ι. Παυλίδης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος και η Δρ. Κωνσταντίνα Μάμαλη, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, είναι ιδρυτικά μέλη της AI Derma Clinic. Διαθέτουν πολυετή εμπειρία στην Κλινική Δερματολογία και στη διάγνωση και αντιμετώπιση δερματολογικών παθήσεων. Ο Δρ. Παυλίδης είναι Διευθυντής του Δερματολογικού Τμήματος στο Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center, επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου «Tor Vergata» και διαθέτει εξειδίκευση στα Laser και τη Δερματοσκόπηση. Η Δρ. Μάμαλη έχει εκπαιδευτεί επί σειρά ετών σε νοσοκομεία και πανεπιστημιακές κλινικές της Γερμανίας και κατέχει MSc στη Δερματοσκόπηση. Επικοινωνήστε μαζί μας και κλείστε το ραντεβού σας.
